Maliny w tunelach — jaki tunel wybrać
Do malin potrzebny jest tunel wysoki w bokach: amerykańskie zalecenia Utah State University mówią o ścianach bocznych co najmniej 5–6 stóp (ok. 1,5–1,8 m), żeby zmieściły się pędy i działało wietrzenie poprzeczne. Osłona chroni owoce przed deszczem, więc według UC IPM mniej jest gnicia owoców, m.in. szarej pleśni.
Po co malina pod folią
Malina w polu jest wrażliwa na deszcz w czasie kwitnienia i zbioru. Tunel ten problem ogranicza. Źródła uczelni i doradztwa z Ameryki Północnej wymieniają podobne korzyści:
- Mniej gnicia owoców. University of Guelph (materiał na stronie rządu Ontario) pisze, że w tunelu wiele chorób grzybowych jest ograniczonych lub wyeliminowanych, szczególnie zgnilizny owoców. UC IPM podaje, że rośliny chronione przed wilgocią mają rzadziej zgnilizny owoców, takie jak szara pleśń (Botrytis) i antraknoza.
- Dłuższa trwałość po zbiorze. Według University of Guelph trwałość owoców spod osłon jest wyraźnie dłuższa.
- Wcześniejszy start i lepsza jakość. Ten sam materiał wymienia wcześniejszą produkcję i lepszą jakość owoców.
- Dłuższy sezon jesienią. Utah State University opisuje tunel jako sposób na wydłużenie zbioru odmian powtarzających: chroni przed pierwszym przymrozkiem, który w polu kończy sezon.
UC IPM podaje też, że w kalifornijskich tunelach owoce są o 20–25% większe, a plon wyższy o 30% lub więcej, zależnie od lokalizacji i warunków. To dane z Kalifornii.
Druga strona medalu: ciepło i przędziorki
Osłona to nie tylko zalety. UC IPM ostrzega, że nagrzewanie się tunelu bywa poważnym problemem, a ciepłe i suche warunki sprzyjają przędziorkowi chmielowcowi i mączlikom. Wysoka wilgotność w zamkniętym tunelu nadal sprzyja szarej pleśni. Dlatego wietrzenie jest częścią technologii, a nie dodatkiem.
Ochrona chemiczna też jest inna niż w polu. Według programu ochrony maliny pod osłonami IO-PIB (2026) do tuneli i szklarni z maliną nie zarejestrowano obecnie chemicznych środków chwastobójczych. Glebę ściółkuje się, a chwasty niszczy mechanicznie lub fizycznie.
Malina powtarzająca czy letnia
| Na czym owocuje | na pędach dwuletnich | jesienią na pędach jednorocznych |
|---|---|---|
| Prowadzenie wg IO | szpaler przy konstrukcji ze słupków i drutu, pędy przywiązywane | zwykle bez rusztowań, po zbiorze kosi się wszystkie pędy przy ziemi |
| W tunelu | wymaga miejsca na długie pędy i rusztowanie | Utah State University zaleca nastawić tunel na zbiór jesienny |
Metodyka integrowanej ochrony maliny IO wymienia w Krajowym Rejestrze 13 odmian letnich i 12 powtarzających. Liczba pochodzi z daty opracowania, więc aktualną listę sprawdź w COBORU.
Dla upraw powtarzających Utah State University radzi, żeby w tunelu skupić się na zbiorze jesiennym. Zalecenie: cięcie pędów przy ziemi w spoczynku zimowym i wybór późnych odmian o dużych owocach.
Grunt czy donice
Uprawa w gruncie
IO-PIB zaleca pod malinę gleby zasobne, o uregulowanych stosunkach powietrzno-wodnych. Wyklucza gleby zbyt zwięzłe i mało przepuszczalne, bo nawet krótkotrwałe zalanie korzeni prowadzi do ich zamierania i sprzyja zgniliźnie korzeni. Utah State University dodaje, że na słabszych glebach maliny można sadzić na podwyższonych zagonach. Odradza też sadzenie ich po pomidorze, ziemniaku, bakłażanie lub truskawce przez 4–5 lat, ze względu na fytoftorozę korzeni.
IO ostrzega też przed zbyt gęstym sadzeniem: sprzyja chorobom grzybowym i zmniejsza skuteczność zabiegów.
Donice i podłoże (long cane)
Perennia (Kanada) opisuje produkcję long cane: maliny rosną w podłożu bezglebowym pod osłoną. Wymienia przy tym przewidywalny plon dzięki mniejszym szkodom od opadów i mniejszą presję chorób dzięki krótszym cyklom niż w gruncie. Long cane to według Perennii w pełni wyrośnięty pęd o wysokości 1,4–2 m.
Donice uniezależniają uprawę od gleby, ale wymagają dokładnego nawadniania i nawożenia.
Jak wysoki tunel pod maliny
Malina potrzebuje więcej miejsca w pionie niż truskawka. Długi pęd plus rusztowanie plus człowiek przy zbiorze to wymiar, od którego zaczyna się dobór tunelu.
| Parametr | Wartość w źródle | Źródło |
|---|---|---|
| Ściana boczna tunelu | co najmniej 5–6 stóp (ok. 1,5–1,8 m) | Utah State University |
| Poprzeczka rusztowania T | ok. 5–6 stóp (ok. 1,5–1,8 m) nad ziemią | Utah State University |
| Wysokość tunelu | zwykle 10–15 stóp (ok. 3–4,6 m) | UC IPM, Kalifornia |
| Wysokość pędu long cane | 1,4–2 m | Perennia |
Utah State University dodaje, że przy wyborze tunelu trzeba brać pod uwagę wiatr, obciążenie śniegiem i uprawę. Tunel może być pojedynczy lub zblokowany. Wietrzenie poprawiają otwory w ścianach szczytowych, a tunel można zbudować tak, żeby wjechała do niego mała maszyna.
Co oferujemy pod maliny
- tunele do 5 m wysokości na kotwach ze spęczeniem (1,25–2,0 m),
- nogi typu Y w tunelach zblokowanych, wkręcane w ziemię, o długości 2,5–3,5 m,
- szerokość nawy 6–11 m, łuk okrągły lub gotycki,
- rynny i zbieranie deszczówki w tunelach zblokowanych,
- nogi i kotwy ze stali E370+Z275, wręgi ze stali S350+Z275,
- folia pojedyncza 150–200 µm z gwarancją 3 lata.
Konfigurację dobieramy na wizycie u klienta, pod rozstawę rzędów, system prowadzenia i maszyny.
Pojedynczy czy zblokowany
Na większe kwatery malin tunele zblokowane mają przewagę: wspólne rzędy nóg, rynny między nawami i niższy koszt za m². Tunel pojedynczy jest w środku cieplejszy, co pomaga przy bardzo wczesnej uprawie. Przy malinie trzeba jednak pilnować przegrzewania, o którym pisze UC IPM.
Zacznij od konfiguratora albo zobacz tunele pod maliny.
Źródła
- Program ochrony maliny pod osłonami (marzec 2026), Instytut Ogrodnictwa – PIB, Skierniewice (dostęp 11 października 2026)
- Metodyka integrowanej ochrony maliny (materiały dla producentów), Instytut Ogrodnictwa, Skierniewice (dostęp 11 października 2026)
- Growing raspberries in tunnels and greenhouses: basic concepts — A. Dale, University of Guelph, Ontario.ca (dostęp 11 października 2026)
- Tunnel Culture — UC IPM Pest Management Guidelines: Caneberries (UC ANR Publication 3437) (dostęp 11 października 2026)
- Fall-bearing Raspberries in High Tunnels — D. Rowley, B. Black, D. Drost, Utah State University Extension, 2009 (dostęp 11 października 2026)
- Long Cane Raspberry Production Guide — Perennia Food and Agriculture (dostęp 11 października 2026)